I. Sẹo co rút là gì
- Sẹo co rút là kết quả của quá trình chữa lành vết thương gây ra sự co thắt xảy ra ở vết sẹo đã được tái tạo biểu mô và lành hoàn toàn. Sẹo co rút xuất hiện nhiều sau khi bị bỏng, đặc biệt là ở 1 số vùng như nách, cổ, các vùng khớp vận động … gây khó khăn trong việc vận động, sinh hoạt.
- Sẹo co rút có thể biểu hiện lâm sàng với các đặc điểm khác nhau, như các dải da, sẹo hạn chế một phần phạm vi chuyển động của khớp đến mức không thể cử động hoàn toàn, tất cả các khớp đều bị dính chặt trong tình trạng cứng khớp. Co rút nhiều hay ít nghiêm trọng, tùy thuộc vào việc các cấu trúc sâu (gân, mạc, cơ dưới da hoặc cân) có liên quan sẹo này hay không.
- Sẹo co rút có thể hạn chế biên độ chuyển động theo nhiều cách khác nhau, một số ở mức độ nhẹ chỉ được quan sát thấy khi vận động tối đa, một số khác gây ra tình trạng cứng khớp nghiêm trọng và không vận động được .
- Sẹo co rút cổ có thể ảnh hưởng đến các mức độ chuyển động trên dưới hay sang 2 bên của cổ, một tình trạng cực kỳ khó khăn để sinh hoạt bình thường.
- Sẹo co kéo vùng mặt hay các lỗ tự nhiên (miệng, lỗ mũi, vùng tầng sinh môn) với xu hướng co kéo gây chít hẹp, gây khó khăn cuộc sống.
- Sẹo co kéo qua các khớp vận động như vùng bàn tay hay khuỷu tay …
- Sự co rút sẹo có thể thay đổi theo thời gian. Quá trình viêm hay chậm lành vết thương có thể tăng nguy cơ co rút sẹo. Trong giai đoạn sớm, các vết sẹo nên được dự phòng co rút bằng chương trình vật lý trị liệu thích hợp, nhằm mục đích tăng phạm vi chuyển động và mềm sẹo
II. Các phương pháp điều trị sẹo co kéo
- Điều trị sẹo co kéo là một quá trình điều trị lâu dài và phức tạp. Sự kết hợp giữa nhiều phương án bao gồm cả tiêm corticoid, phẫu thuật, băng ép dự phòng và tập vật lý trị liệu là có thể được đưa ra . Thống nhất và tuân thủ chặt chẽ các liệu pháp điều trị phối hợp là chìa khóa đem lại kết quả tối ưu.
- Các phương pháp có thể được đưa ra như:
1) Chăm sóc vết thương mới, vệ sinh, giữ ẩm tốt để vết thương lành nhanh nhất . Đối với các vết thương mới hình thành sẹo, có nguy cơ phát triển sẹo lồi, phì đại, co kéo các phương pháp điều trị đầu tiên có thể như băng chun hay sử dụng các miếng dán silicon giảm sức căng của sẹo. Phương pháp này cũng được sử dụng sau phẫu thuật để loại bỏ sẹo lồi, phì đại như một cách dự phòng sẹo. Mục tiêu là làm giảm hoặc ngăn ngừa sẹo bằng cách giảm sức căng mép vết thương và tạo áp lực lên vết thương khi vết thương đang trong quá trình lành lại. Phương án này có thể kéo dài 8-12 tuần để duy trì tính hiệu quả.
2) Kem bôi steroid, miếng dán hay tiêm trực tiếp corticosteroid. Phương án này có thể hỗ trợ trong điều trị sẹo co kéo, giúp làm mềm mại, phẳng sẹo . Các mũi tiêm có thể cách nhau khoảng 4-6 tuần và 1 đợt điều trị có thể kéo dài 6 lần tiêm. Các tác dụng phụ có thể xảy ra khi tiêm corticosteroid là da mỏng đi, thay đổi màu da (giảm sắc tố hoặc tăng sắc tố), thay đổi về kinh nguyệt…
3) Phẫu thuật: Phẫu thuật giải phóng sẹo và kéo dài sẹo trong sẹo co rút là một phương án thường được đưa ra để giải quyết vấn đề về thẩm mỹ và chức năng tối đa. Giải phóng co rút tạo ra một khuyết phần mềm lớn trên da và cần được phục hồi bằng các phương án tạo hình cần thiết như : Tạo hình Z Plasty, V-Y,…, các phương án ghép da, tạo hình từ vạt tại chỗ hay từ xa, phương án giãn da cũng được ứng dụng nhiều.
4) Tập vật lý trị liệu sớm là phương án cần thiết để tránh sẹo co rút tái phát và tăng khả năng, biên độ vận động cho vùng bị co rút do sẹo trước đây.
III. Ai là phù hợp cho phẫu thuật chỉnh sửa sẹo
- Chỉnh sửa sẹo là một thủ thuật được cá nhân hóa cao và bạn nên tự quyết định thực hiện, không phải để đáp ứng mong muốn của người khác hoặc cố gắng phù hợp với bất kỳ hình ảnh lý tưởng nào.
- Chỉnh sửa sẹo có thể được thực hiện trên những người ở mọi lứa tuổi và là lựa chọn tốt cho bạn nếu:
1) Bạn đang lo lắng về một vết sẹo ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể
2) Bạn khỏe mạnh về mặt thể chất
3) Bạn không hút thuốc
4) Bạn có cái nhìn tích cực và mục tiêu thực tế cho phẫu thuật chỉnh sửa sẹo của mình
5) Bạn không bị mụn trứng cá hoặc các bệnh ngoài da khác ở vùng cần điều trị
IV. Chi phí điều trị sẹo là bao nhiêu
- Chi phí luôn là yếu tố cần cân nhắc trong phẫu thuật dịch vụ tự nguyện. Giá cho các thủ thuật chỉnh sửa sẹo có thể khác nhau. Chi phí phẫu thuật chỉnh sửa sẹo của bác sĩ phẫu thuật có thể khác nhau tùy theo kinh nghiệm của bác sĩ, loại thủ thuật được sử dụng cũng như vị trí , tính chất loại sẹo.
- Nhiều bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ cung cấp các gói tài chính cho bệnh nhân để chỉnh sửa sẹo, vì vậy hãy hỏi kỹ.
1) Chi phí chỉnh sửa sẹo có thể bao gồm:
2) Phí phẫu thuật
3) Chi phí bệnh viện hoặc cơ sở phẫu thuật
4) Phí gây mê
5) Đơn thuốc
6) Quần áo sau phẫu thuật
7) Xét nghiệm y tế
8) Hầu hết các gói bảo hiểm y tế sẽ không chi trả cho phẫu thuật chỉnh sửa sẹo, các biến chứng liên quan hoặc phẫu thuật khác để chỉnh sửa hình dạng vết sẹo của bạn. Bạn phải xem xét kỹ lưỡng hợp đồng bảo hiểm y tế của mình.
9) Sự hài lòng của bạn không chỉ phụ thuộc vào một khoản phí. Khi chọn bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ để phẫu thuật chỉnh sửa sẹo, hãy nhớ rằng kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật và sự thoải mái của bạn với bác sĩ cũng quan trọng như chi phí cuối cùng của ca phẫu thuật.
V. Tư vấn phẫu thuật chỉnh sửa sẹo cùng bác sĩ
- Sự thành công và an toàn của quy trình chỉnh sửa sẹo của bạn phụ thuộc rất nhiều vào sự trung thực hoàn toàn của bạn trong buổi tư vấn. Bạn sẽ được hỏi một số câu hỏi về sức khỏe, mong muốn và lối sống của mình.
- Trong buổi tư vấn chỉnh sửa sẹo, hãy chuẩn bị thảo luận:
1) Lý do bạn muốn phẫu thuật, kỳ vọng và kết quả mong muốn của bạn
2) Tình trạng bệnh lý, dị ứng thuốc và phương pháp điều trị y tế
3) Sử dụng thuốc hiện tại, vitamin, thực phẩm bổ sung thảo dược, rượu, thuốc lá và ma túy
4) Tiền sử phẫu thuật trước đó
- Bác sĩ phẫu thuật của bạn cũng sẽ:
1) Đánh giá tình trạng sức khỏe chung của bạn và bất kỳ tình trạng sức khỏe hoặc yếu tố rủi ro nào đã tồn tại từ trước
2) Kiểm tra vết sẹo của bạn một cách chi tiết
3) Chụp ảnh để lưu hồ sơ y tế của bạn
4) Thảo luận về các lựa chọn của bạn và đề xuất một liệu trình điều trị
5) Thảo luận về các kết quả có thể xảy ra và bất kỳ rủi ro hoặc biến chứng tiềm ẩn nào
VI. Những câu hỏi nên chuẩn bị cho buổi tư vấn cùng bác sĩ
- Chúng tôi khuyến nghị danh sách kiểm tra này làm hướng dẫn trong quá trình tư vấn chỉnh sửa sẹo của bạn:
1) Bác sĩ có đầy đủ giấy phép hành nghề điều trị về phẫu thuật thẩm mỹ không ?
2) Bác sĩ có được đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ không?
3) Bác sĩ đã được đào tạo phẫu thuật thẩm mỹ bao nhiêu năm?
4) Tôi sẽ được phẫu thuật tại cơ sở bệnh viện hay phòng khám nào?
5) Cơ sở phẫu thuật tại phòng khám có được công nhận và cấp giấy phép hoạt động từ sở y tế không?
6) Bác sĩ đã thực hiện bao nhiêu phẫu thuật loại này?
7) Tôi có phải là ứng cử viên phù hợp cho quy trình này không?
8) Bác sĩ sẽ thực hiện quy trình của tôi ở đâu và như thế nào?
9) Tôi có thể mong đợi thời gian hồi phục trong bao lâu và tôi sẽ cần loại trợ giúp nào trong quá trình hồi phục?
10) Những rủi ro và biến chứng liên quan đến phẫu thuật của tôi là gì?
11) Các biến chứng được xử lý như thế nào?
12) Tôi có những lựa chọn nào nếu tôi không hài lòng với kết quả thẩm mỹ của ca phẫu thuật chỉnh sửa sẹo của mình?
13) Bạn có ảnh chụp trước và sau khi phẫu thuật để tôi có thể xem cho từng quy trình không và kết quả nào là hợp lý đối với tôi?
VII. Những rủi ro của phẫu thuật chỉnh sửa sẹo là gì
- Quyết định phẫu thuật chỉnh sửa sẹo là quyết định cá nhân và bạn sẽ phải quyết định xem liệu những lợi ích có đạt được mục tiêu của mình hay không và liệu những rủi ro và biến chứng tiềm ẩn có thể chấp nhận được hay không. Bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ sẽ giải thích chi tiết về những rủi ro liên quan đến phẫu thuật.
- Bạn sẽ được yêu cầu ký vào mẫu đơn cam kết đồng ý để đảm bảo rằng bạn hiểu đầy đủ về quy trình mà bạn sẽ trải qua, các phương án thay thế và những rủi ro và biến chứng tiềm ẩn có khả năng xảy ra nhất.
- Rủi ro khi chỉnh sửa sẹo bao gồm:
1) Rủi ro gây mê, gây tê
2) Không cân xứng
3) Chảy máu
4) Tụ máu
5) Nhiễm trùng
6) Tê hoặc các thay đổi khác về cảm giác da
7) Đau dai dẳng
8) Vết mổ lành kém
9) Khả năng phải phẫu thuật chỉnh sửa
10) Da đổi màu và/hoặc sưng kéo dài
11) Kết quả thẩm mỹ không tối ưu
12) Sẹo không mong muốn
- Hãy chắc chắn đặt câu hỏi: Việc hỏi bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ của bạn về quy trình phẫu thuật là rất quan trọng. Cảm thấy lo lắng là điều bình thường,. Đừng ngại thảo luận những cảm xúc này với bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ của bạn.
VIII. Tôi sẽ phẫu thuật ở đâu
Phẫu thuật chỉnh sửa sẹo có thể được thực hiện tại phòng khám của bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ, cơ sở phẫu thuật được công nhận, cơ sở phẫu thuật ngoại trú hoặc bệnh viện. Bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ và đội ngũ hỗ trợ sẽ chăm sóc chu đáo cho sự thoải mái và an toàn của bạn.
Khi hoàn tất quy trình phẫu thuật, bạn có thể được băng vết mổ để giữ cho vết mổ sạch sẽ.
Bạn sẽ được hướng dẫn cụ thể, bao gồm: Cách chăm sóc sau phẫu thuật, thuốc bôi hoặc uống để hỗ trợ quá trình lành vết thương và giảm nguy cơ nhiễm trùng, cũng như thời điểm tái khám với bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ.
Thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa thành công cho ca phẫu thuật của bạn. Điều quan trọng là các vết mổ được chăm sóc tốt, không bị tác động lực, hoặc chuyển động quá mức trong thời gian lành vết thương. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cụ thể cho bạn cách chăm sóc bản thân.
Thực hiện cẩn thận tất cả các hướng dẫn sau phẫu thuật, bao gồm chế độ vệ sinh và điều trị tại nhà, đồng thời tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Sự hợp tác của bạn sẽ ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật.
IX. Tôi nên chuẩn bị như thế nào cho phẫu thuật chỉnh sửa sẹo
- Trước khi phẫu thuật chỉnh sửa sẹo, bạn có thể được yêu cầu:
1) Xét nghiệm máu và khám sức khỏe.
2) Uống một số loại thuốc nhất định hoặc điều chỉnh các loại thuốc hiện tại của bạn
3) Bỏ hút thuốc trước khi phẫu thuật
4) Tránh dùng aspirin và một số loại thuốc chống viêm và thực phẩm chức năng thảo dược vì chúng có thể làm tăng chảy máu
- Hướng dẫn trước phẫu thuật bạn nhận được sẽ bao gồm:
1) Những việc cần làm vào ngày phẫu thuật
2) Sử dụng thuốc trong quá trình phẫu thuật
3) Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật
X. Các bước của quy trình phẫu thuật chỉnh sửa sẹo là gì
1) Bước 1 – Gây mê hoặc gây tê tại chỗ
Thuốc được sử dụng để bạn cảm thấy thoải mái trong suốt quá trình phẫu thuật. Các lựa chọn bao gồm gây tê tại chỗ, gây mê tĩnh mạch và gây mê toàn thân. Bác sĩ sẽ đề xuất lựa chọn tốt nhất cho bạn.
2) Bước 2: Tiến hành Phẫu thuật:
- Bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật rạch da theo đường thiết kế trước, thực hiện các thủ thuật để cắt bỏ sẹo cũ đã thảo luận trước với bạn theo đường rạch đó.
- Vùng tổn khuyết sau cắt sẹo sẽ được khâu đóng trực tiếp hoặc sử dụng các phương pháp tạo hình khác để đóng kín một cách tỉ mỉ.
- Vết mổ sau khi kết thúc khâu đóng sẽ được băng lại và bạn sẽ được hướng dẫn chăm sóc sau phẫu thuật.
3) Chờ đợi kết quả:
- Phẫu thuật sửa sẹo sẽ đem lại kết quả rõ ràng sau quá trình chăm sóc kéo dài khoảng 6 tháng, một số trường hợp lâu hơn. Ban đầu vết sẹo có thể vẫn còn đỏ hoặc chưa bằng phẳng, chăm sóc dự phòng tốt sẽ đem lại kết quả tối ưu sau này.
XI. Phục hồi và chăm sóc sau phẫu thuật chỉnh sửa sẹo co kéo
- Sau khi thực hiện phẫu thuật, bạn sẽ được hướng dẫn cụ thể cho quá trình chăm sóc vết mổ của mình bao gồm:
• Chườm lạnh: bạn sẽ được hướng dẫn chườm lạnh trong ít nhất 48h sau phẫu thuật để giúp hạn chế đau,sưng nề tốt nhất
• Vệ sinh vết mổ: Bạn sẽ được hướng dẫn cách vệ sinh vết mổ đúng cách từ nhân viên y tế đến khi vết mổ lành
• Uống thuốc: Bạn sẽ được kê đơn thuốc theo chỉ định của bác sĩ
• Theo dõi và khám lại: Bạn sẽ được theo dõi sức khỏe từ nhân viên y tế và hẹn lịch khám lại sau 7 ngày để kiểm tra lại và hướng dẫn chăm sóc tiếp theo
- Phục hồi, dự phòng sẹo và kết quả:
- Tiến trình và quá trình lành thương: Giai đoạn lành thương ban đầu của phẫu thuật chỉnh sửa sẹo có thể gây nên tình trạng sưng tấy tại chỗ, đổi màu hoặc khó chịu và có thể mất 4-6 tuần . Quá trình lành thương sẽ tiếp tục trong vài tuần và khi vết sẹo mới lành lại, nó sẽ dần dần mịn và mờ đi.
- Bạn sẽ được cung cấp một quy trình điều trị sẹo cho các lần tái khám. Các phương án phối hợp như sử dụng các loại kem, thuốc, miếng dán sẹo hay tiêm sẹo dự phòng có thể được chỉ định tùy thuộc vào tiến triển của vết sẹo.
- Kết quả cuối cùng của phẫu thuật chỉnh sửa sẹo sẽ kéo dài, tuy nhiên có thể mất vài tháng hoặc hơn để thấy rõ kết quả cuối cùng và trong một số trường hợp, có thể mất hàng năm để vết sẹo mới lành hoàn toàn và mờ đi.
- Phẫu thuật là khoa học đặc biệt . Mặc dù tất cả đều mong đợi kết quả tốt, nhưng không có gì đảm bảo; và trong một số trường hợp, có thể không đạt được kết quả tối ưu chỉ với một quy trình phẫu thuật duy nhất và có thể cần phải phẫu thuật lại.